Ένα ατύχημα στο εργοτάξιο, μια ξαφνική νεροποντή ή μια ζημιά σε γειτονικό ακίνητο μπορούν να αλλάξουν άμεσα τον προϋπολογισμό και το χρονοδιάγραμμα ενός έργου. Η ασφάλιση τεχνικών έργων κατασκευής δεν είναι μια τυπική διαδικασία για τον φάκελο του έργου. Είναι η ουσιαστική προστασία του εργολάβου, του κυρίου του έργου και των ανθρώπων που εργάζονται ή βρίσκονται γύρω από αυτό.
Κάθε κατασκευή έχει τις δικές της απαιτήσεις. Άλλες ανάγκες έχει μια ανακαίνιση κατοικίας, άλλες μια πολυκατοικία, ένα βιομηχανικό κτίριο, ένα φωτοβολταϊκό πάρκο ή ένα δημόσιο τεχνικό έργο. Για αυτό, η σωστή ασφάλιση ξεκινά πάντα από την κατανόηση του έργου και όχι από την επιλογή του χαμηλότερου ασφαλίστρου.
Τι καλύπτει η ασφάλιση τεχνικών έργων κατασκευής
Στην πράξη, η ασφάλιση κατασκευαστικών έργων βασίζεται συχνά σε ένα πρόγραμμα κατά παντός κινδύνου εργολάβων, γνωστό και ως CAR. Σκοπός του είναι να καλύψει αιφνίδιες και απρόβλεπτες υλικές ζημιές που μπορεί να συμβούν κατά τη διάρκεια της κατασκευής, της ανακατασκευής ή της εγκατάστασης.
Η κάλυψη μπορεί να αφορά το ίδιο το υπό κατασκευή έργο, τα υλικά που βρίσκονται στο εργοτάξιο, προσωρινές εγκαταστάσεις και ανάλογα με τους όρους, μηχανήματα ή εξοπλισμό. Ένα περιστατικό όπως πυρκαγιά, έκρηξη,σεισμός, κλοπή μετά από διάρρηξη, πλημμύρα, καταιγίδα, καθίζηση ή ζημιά από ανθρώπινο λάθος ενδέχεται να προκαλέσει σημαντική οικονομική επιβάρυνση. Το ασφαλιστήριο έρχεται να περιορίσει αυτή την επιβάρυνση, εφόσον το γεγονός και το αντικείμενο της ζημιάς περιλαμβάνονται στους συμφωνημένους όρους.
Δεν σημαίνει ότι κάθε ζημιά αποζημιώνεται αυτομάτως. Το ασφαλιστήριο έχει όρια, απαλλαγές και εξαιρέσεις. Η αξία του βρίσκεται ακριβώς στο να έχουν συμφωνηθεί σωστά πριν αρχίσουν οι εργασίες, ώστε να μην ανακαλύπτονται κενά όταν η πίεση είναι μεγάλη.
Το έργο πρέπει να ασφαλίζεται στη σωστή αξία
Το ασφαλιζόμενο κεφάλαιο δεν είναι μια πρόχειρη εκτίμηση. Συνήθως πρέπει να αντανακλά την πλήρη αξία ολοκλήρωσης του έργου, συμπεριλαμβανομένων υλικών, εργασιών, μεταφορικών, δασμών όπου υπάρχουν και άλλων στοιχείων που προβλέπει η σύμβαση.
Η υποασφάλιση μπορεί να έχει σοβαρές συνέπειες. Αν το έργο δηλωθεί σε χαμηλότερη αξία από την πραγματική και προκύψει ζημιά, η αποζημίωση μπορεί να υπολογιστεί αναλογικά. Από την άλλη πλευρά, η υπερβολική δήλωση κεφαλαίου αυξάνει χωρίς λόγο το κόστος. Χρειάζεται, λοιπόν, ένας ρεαλιστικός προϋπολογισμός και επικαιροποίηση όταν το έργο αλλάζει ουσιαστικά.
Η αστική ευθύνη δεν είναι δευτερεύουσα κάλυψη
Μια ζημιά δεν περιορίζεται πάντα μέσα στα όρια του εργοταξίου. Πτώση αντικειμένου, ρωγμή σε διπλανό κτίριο, τραυματισμός περαστικού ή φθορά σε δίκτυο κοινής ωφέλειας μπορούν να οδηγήσουν σε απαιτήσεις τρίτων. Η αστική ευθύνη εργολάβου ή κατασκευαστή είναι συχνά καθοριστικό μέρος του ασφαλιστικού σχεδιασμού.
Εδώ χρειάζεται προσοχή σε τρία σημεία: ποιος ασφαλίζεται, ποιες εργασίες δηλώνονται και ποια είναι τα όρια ευθύνης. Σε ένα έργο μπορεί να εμπλέκονται ο κύριος του έργου, ο γενικός εργολάβος, υπεργολάβοι και επιβλέποντες. Οι ρόλοι πρέπει να αποτυπώνονται καθαρά, όπως και οι ειδικές εργασίες αυξημένου κινδύνου, για παράδειγμα εκσκαφές, κατεδαφίσεις, εργασίες σε ύψος ή κοντά σε υφιστάμενα δίκτυα.
Τα όρια αποζημίωσης πρέπει να αντιστοιχούν στο πραγματικό ρίσκο. Για μια μικρή εσωτερική ανακαίνιση, η ανάγκη διαφέρει από ένα έργο σε πυκνοδομημένη περιοχή, όπου μια ζημιά σε γειτονική ιδιοκτησία μπορεί να είναι ιδιαίτερα δαπανηρή. Το σωστό όριο δεν είναι ίδιο για όλους – εξαρτάται από το μέγεθος, τη θέση και τη φύση του έργου. Πολύ σημαντική θεωρείται και η επέκταση της κάλυψης για την εργοδοτική αστική ευθύνη για τις πέραν του ΙΚΑ παροχές.
Καλύψεις που συχνά χρειάζονται ειδική πρόβλεψη
Το βασικό συμβόλαιο είναι η αφετηρία. Ανάλογα με το έργο, μπορεί να απαιτούνται πρόσθετες καλύψεις για να υπάρχει πραγματική προστασία. Η σεισμική κάλυψη, για παράδειγμα, δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη. Το ίδιο ισχύει για πλημμύρα, κατολίσθηση, δαπάνες αποκομιδής συντριμμάτων ή κάλυψη τρομοκρατικών ενεργειών ή εσφαλμένη μελέτη.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στις εργασίες που γίνονται πάνω ή δίπλα σε υφιστάμενο κτίριο. Σε μια ανακαίνιση, η ασφάλιση του νέου τμήματος του έργου δεν σημαίνει απαραίτητα ότι καλύπτεται κάθε ζημιά στην ήδη υπάρχουσα κατασκευή. Αυτό πρέπει να εξετάζεται ρητά, ειδικά όταν γίνονται επεμβάσεις σε φέροντα στοιχεία, υδραυλικές εγκαταστάσεις ή κοινόχρηστους χώρους.
Αν στο έργο υπάρχουν μηχανήματα, γερανοί, εκσκαφείς ή ειδικός εξοπλισμός, μπορεί να χρειάζεται ξεχωριστή ασφάλιση μηχανημάτων έργου. Η κάλυψη του κατασκευαστικού έργου και η κάλυψη του μηχανήματος δεν ταυτίζονται πάντα. Αντίστοιχα, οι μεταφορές υλικών προς το εργοτάξιο ενδέχεται να απαιτούν κάλυψη μεταφερόμενων φορτίων.
Τι συνήθως μένει εκτός και γιατί πρέπει να το γνωρίζετε
Οι εξαιρέσεις δεν είναι «ψιλά γράμματα». Είναι ο τρόπος με τον οποίο ορίζεται τι ακριβώς αναλαμβάνει ο ασφαλιστής. Συνήθως δεν καλύπτονται η φυσιολογική φθορά, η κακή συντήρηση, η προϋπάρχουσα ζημιά ή η σταδιακή αλλοίωση. Επίσης, ζημιές που συνδέονται με ελαττωματικό σχεδιασμό, ελαττωματικά υλικά ή κακή τεχνική εκτέλεση μπορεί να αντιμετωπίζονται διαφορετικά, ανάλογα με τη διατύπωση των όρων.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε θέμα ποιότητας μένει υποχρεωτικά ακάλυπτο. Υπάρχουν ειδικές ρήτρες και επεκτάσεις, όμως έχουν συγκεκριμένο πεδίο και κόστος. Η ουσία είναι να μη συγχέεται η ασφάλιση ενός αιφνίδιου ατυχήματος με την εγγύηση καλής εκτέλεσης του έργου ή με την ευθύνη για τεχνικό ελάττωμα.
Εξίσου σημαντική είναι η απαλλαγή, δηλαδή το ποσό που παραμένει στην ευθύνη του ασφαλισμένου σε κάθε ζημιά. Μια υψηλότερη απαλλαγή μπορεί να μειώσει το ασφάλιστρο, όμως χρειάζεται να είναι ποσό που η επιχείρηση μπορεί πράγματι να διαχειριστεί χωρίς να διαταράξει τη ρευστότητά της.
Πότε πρέπει να εκδοθεί το συμβόλαιο
Ιδανικά, η ασφάλιση εκδίδεται πριν από την έναρξη των εργασιών και όχι αφού έχουν ήδη μεταφερθεί υλικά ή έχει ανοίξει το εργοτάξιο. Η ακριβής ημερομηνία έναρξης και η προβλεπόμενη διάρκεια του έργου δηλώνονται στο συμβόλαιο. Αν υπάρξει καθυστέρηση, παράταση ή αλλαγή στο αντικείμενο των εργασιών, ο ασφαλιστικός συνεργάτης πρέπει να ενημερωθεί έγκαιρα.
Μια παράταση χωρίς συνεννόηση μπορεί να αφήσει περίοδο ακάλυπτη. Το ίδιο ισχύει όταν προστίθενται εργασίες, αυξάνεται σημαντικά ο προϋπολογισμός ή αλλάζει η μέθοδος κατασκευής. Η ενημέρωση δεν είναι γραφειοκρατία. Είναι προϋπόθεση για να παραμένει το συμβόλαιο προσαρμοσμένο στην πραγματικότητα του έργου.
Τι χρειάζεται για μια σωστή προσφορά
Για να αξιολογηθεί σωστά ένας κίνδυνος, χρειάζονται σαφή στοιχεία: περιγραφή έργου, διεύθυνση, συνολικός προϋπολογισμός, χρονοδιάγραμμα, είδος εργασιών, εμπλεκόμενοι φορείς και ζητούμενα όρια αστικής ευθύνης. Χρήσιμες είναι επίσης πληροφορίες για υπόγειες εργασίες, γειτονικά κτίρια, προηγούμενη χρήση του χώρου και τυχόν ειδικές απαιτήσεις της σύμβασης με τον κύριο του έργου.
Με αυτά τα δεδομένα, η επιλογή δεν γίνεται στα τυφλά. Η Argyrakis Ασφάλειες μπορεί να συγκρίνει διαθέσιμες λύσεις από συνεργαζόμενες ασφαλιστικές εταιρίες και να εξηγήσει με απλά λόγια τι περιλαμβάνει κάθε πρόταση, ποιες επεκτάσεις έχουν ουσία και ποιοι όροι χρειάζονται προσοχή.
Αν συμβεί ζημιά στο έργο
Η σωστή διαχείριση ξεκινά από τις πρώτες ώρες. Προτεραιότητα έχει η ασφάλεια των ανθρώπων και η λήψη μέτρων για να περιοριστεί η έκταση της ζημιάς. Στη συνέχεια, πρέπει να ενημερωθεί άμεσα η ασφαλιστική εταιρία ή ο ασφαλιστικός διαμεσολαβητής και να διατηρηθούν φωτογραφίες, στοιχεία, τιμολόγια και κάθε διαθέσιμο αποδεικτικό.
Δεν πρέπει να απομακρύνονται κατεστραμμένα υλικά ή να ξεκινούν εκτεταμένες εργασίες αποκατάστασης πριν δοθούν οι κατάλληλες οδηγίες, εκτός αν απαιτούνται άμεσα μέτρα για την αποτροπή μεγαλύτερης ζημιάς ή για λόγους ασφαλείας. Η έγκαιρη επικοινωνία βοηθά να οργανωθεί η διαδικασία πραγματογνωμοσύνης και να αποφευχθούν παρεξηγήσεις που καθυστερούν την αποζημίωση.
Ένα τεχνικό έργο χτίζεται με μελέτη, οργάνωση και ευθύνη. Η ασφαλιστική του προστασία αξίζει την ίδια προσοχή: όχι ως ένα ακόμη κόστος, αλλά ως μια σταθερή βάση για να συνεχιστεί η δουλειά όταν προκύψει το απρόβλεπτο.
Γιάννης Αργυράκης
Ασφαλιστικός Σύμβουλος από το 1993
Γνώση, εμπειρία και υπεύθυνη προσέγγιση σε θέματα ιδιωτικής ασφάλισης.
