Ένας μικρός όρος στο ασφαλιστήριο μπορεί να αλλάξει σημαντικά το ποσό που θα πληρώσετε μετά από ένα ατύχημα. Αν αναρωτιέστε τι είναι απαλλαγή, πρόκειται για το ποσό ή το ποσοστό της ζημιάς που αναλαμβάνετε εσείς πριν καταβληθεί η αποζημίωση από την ασφαλιστική εταιρία. Δεν είναι πρόστιμο, ούτε κρυφή χρέωση. Είναι ένας όρος που επηρεάζει τόσο το ασφάλιστρο όσο και το πραγματικό κόστος ενός περιστατικού.
Η σωστή κατανόηση της απαλλαγής είναι ιδιαίτερα χρήσιμη στην ασφάλιση αυτοκινήτου, αλλά και σε συμβόλαια κατοικίας, επιχείρησης ή υγείας. Όταν γνωρίζετε από πριν πώς λειτουργεί, μπορείτε να επιλέξετε κάλυψη που προστατεύει τον προϋπολογισμό σας όταν τη χρειαστείτε πραγματικά.
Τι είναι απαλλαγή στην ασφάλιση;
Η απαλλαγή είναι η συμμετοχή του ασφαλισμένου σε μια καλυπτόμενη ζημιά. Ας υποθέσουμε ότι το αυτοκίνητό σας έχει κάλυψη ιδίων ζημιών με απαλλαγή 300 ευρώ και μετά από σύγκρουση η επισκευή κοστίζει 1.800 ευρώ. Εφόσον το περιστατικό καλύπτεται από το συμβόλαιο, εσείς επιβαρύνεστε με τα πρώτα 300 ευρώ και η ασφαλιστική καταβάλλει τα υπόλοιπα 1.500 ευρώ, σύμφωνα πάντα με τους όρους του προγράμματος.
Αν η ζημιά είναι χαμηλότερη από την απαλλαγή, για παράδειγμα 200 ευρώ, τότε δεν προκύπτει αποζημίωση. Η ζημιά παραμένει δική σας δαπάνη, επειδή δεν υπερβαίνει το συμφωνημένο ποσό συμμετοχής.
Η απαλλαγή εφαρμόζεται μόνο στις καλύψεις όπου αναγράφεται. Η υποχρεωτική αστική ευθύνη αυτοκινήτου, δηλαδή η κάλυψη ζημιών που προκαλείτε σε τρίτους, λειτουργεί κατά κανόνα διαφορετικά. Εκεί ο σκοπός είναι να αποζημιωθεί ο τρίτος που ζημιώθηκε, μέσα στα όρια του συμβολαίου και της νομοθεσίας. Για ζημιές στο δικό σας όχημα από σύγκρουση, πρόσκρουση ή ανατροπή, η απαλλαγή συνδέεται συχνά με την κάλυψη ιδίων ζημιών.
Σταθερό ποσό ή ποσοστό επί της ζημιάς;
Η απαλλαγή μπορεί να ορίζεται ως συγκεκριμένο ποσό σε ευρώ ή ως ποσοστό της αξίας ή της ζημιάς. Η πιο εύκολα κατανοητή περίπτωση είναι η σταθερή απαλλαγή, όπως 250, 300 ή 500 ευρώ ανά ζημιά.
Σε άλλες καλύψεις μπορεί να συναντήσετε ποσοστιαία απαλλαγή. Για παράδειγμα, σε κατοικία ή επιχείρηση, μια κάλυψη σεισμού μπορεί να προβλέπει συμμετοχή ως ποσοστό της ασφαλισμένης αξίας του κτιρίου. Αυτό σημαίνει ότι το ποσό που θα μείνει σε εσάς ως συμμετοχή μπορεί να είναι υψηλότερο από ό,τι φαντάζεστε, ειδικά σε ακίνητο μεγάλης αξίας.
Υπάρχουν επίσης προγράμματα χωρίς απαλλαγή ή με δυνατότητα εξαγοράς της. Σε αυτή την περίπτωση πληρώνετε συνήθως υψηλότερο ασφάλιστρο, ώστε να μειωθεί ή να μηδενιστεί η δική σας συμμετοχή σε μια μελλοντική ζημιά. Δεν είναι πάντοτε η καλύτερη επιλογή. Εξαρτάται από την αξία του οχήματος ή της περιουσίας σας, τη χρήση που κάνετε και το ποσό που μπορείτε να καλύψετε άμεσα αν συμβεί κάτι απρόοπτο.
Πότε πληρώνεται η απαλλαγή;
Η απαλλαγή δεν καταβάλλεται με την έκδοση του συμβολαίου. Ενεργοποιείται όταν υπάρξει ζημιά που καλύπτεται και προχωρήσει η διαδικασία αποζημίωσης. Στην πράξη, μπορεί να αφαιρεθεί από το ποσό που θα λάβετε ή να ζητηθεί να καταβληθεί στο συνεργείο επισκευής, ανάλογα με τη διαδικασία της εταιρίας και τον τρόπο διαχείρισης του περιστατικού.
Σημαντική λεπτομέρεια είναι ότι η απαλλαγή αφορά συνήθως κάθε ξεχωριστό συμβάν. Αν υπάρξουν δύο διαφορετικές ζημιές μέσα στο ίδιο ασφαλιστικό έτος, μπορεί να εφαρμοστεί δύο φορές (εξαίρεση είναι στην περίπτωση που υπάρχει κάλυψη “κάλυψη 1ης απαλλαγής). Για τον λόγο αυτό, δεν αρκεί να κοιτάξετε μόνο το ετήσιο κόστος του συμβολαίου. Χρειάζεται να δείτε και τι θα συμβεί την ημέρα που θα χρειαστείτε αποζημίωση.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως όταν ευθύνεται αποδεδειγμένα άλλος οδηγός και η αποζημίωση διεκδικείται από τη δική του ασφαλιστική, η εφαρμογή της απαλλαγής μπορεί να διαφοροποιείται. Το ίδιο ισχύει όταν λειτουργούν ειδικές διαδικασίες φιλικού διακανονισμού. Η απάντηση δεν είναι ίδια για όλα τα συμβόλαια, γι’ αυτό χρειάζεται έλεγχος των ακριβών όρων πριν προχωρήσετε σε επισκευή ή δήλωση.
Η σχέση απαλλαγής και ασφαλίστρου
Η βασική λογική είναι απλή: όσο μεγαλύτερη είναι η απαλλαγή, τόσο χαμηλότερο μπορεί να είναι το ασφάλιστρο για την ίδια κάλυψη. Εφόσον ο ασφαλισμένος αναλαμβάνει μεγαλύτερο μέρος της μικρής ή μεσαίας ζημιάς, η ασφαλιστική εταιρία έχει μικρότερη αναμενόμενη επιβάρυνση.
Αυτό μπορεί να είναι λογική επιλογή για έναν έμπειρο οδηγό με αυτοκίνητο που χρησιμοποιεί περιορισμένα, ο οποίος έχει τη δυνατότητα να καλύψει 500 ευρώ σε περίπτωση ζημιάς. Για έναν νέο οδηγό, για οικογένεια που χρησιμοποιεί καθημερινά το όχημα ή για κάποιον που δεν θέλει μια έκτακτη επισκευή να πιέσει τον μηνιαίο προϋπολογισμό, μια χαμηλότερη απαλλαγή μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερη ηρεμία.
Το φθηνότερο ασφάλιστρο, επομένως, δεν σημαίνει πάντα οικονομικότερη λύση. Ένα πρόγραμμα με μεγάλη απαλλαγή μπορεί να κοστίζει λιγότερο σήμερα, αλλά να αφήνει σημαντικό ποσό δικής σας συμμετοχής αύριο. Η σωστή επιλογή είναι αυτή που μπορείτε να υποστηρίξετε χωρίς δυσκολία, όχι απλώς εκείνη με τη χαμηλότερη τιμή στην προσφορά.
Παραδείγματα που ξεκαθαρίζουν την εικόνα
Αν έχετε κάλυψη θραύσης κρυστάλλων χωρίς απαλλαγή και σπάσει το παρμπρίζ, η εταιρία μπορεί να αναλάβει ολόκληρο το κόστος αντικατάστασης, εφόσον τηρηθεί η προβλεπόμενη διαδικασία. Αν η ίδια κάλυψη έχει απαλλαγή 100 ευρώ και η αντικατάσταση κοστίζει 280 ευρώ, η αποζημίωση περιορίζεται στα 180 ευρώ (στη συγκεκριμένη κάλυψη η απαλλαγή δεν ισχύει αν επισκεφτείτε συμβεβλημένο συνεργείο όπως Carglass, Glassdrive κτλ).
Στην κάλυψη κλοπής, η απαλλαγή μπορεί να συνυπάρχει με άλλους όρους, όπως η ασφαλισμένη εμπορική αξία του οχήματος ή η υποχρέωση προσκόμισης συγκεκριμένων εγγράφων. Στις ζημιές από φυσικά φαινόμενα, μπορεί να ισχύουν διαφορετικές απαλλαγές για χαλάζι, πλημμύρα ή σεισμό. Δεν πρέπει να θεωρούμε ότι ένας όρος εφαρμόζεται με τον ίδιο τρόπο σε όλες τις καλύψεις.
Αντίστοιχα, στην ασφάλιση κατοικίας η απαλλαγή μπορεί να αφορά ζημιές από διαρροή σωληνώσεων, και στην ασφάλιση υγείας μπορεί να σημαίνει ποσό συμμετοχής σε νοσηλεία ή εξέταση. Η λέξη είναι η ίδια, αλλά το αποτέλεσμα εξαρτάται από το είδος της ασφάλισης και τους ειδικούς όρους.
Τι να ελέγξετε πριν επιλέξετε πρόγραμμα
Πριν αποφασίσετε, ζητήστε να σας εξηγηθεί με απλά λόγια η απαλλαγή για κάθε βασική κάλυψη που σας ενδιαφέρει. Ιδιαίτερα χρήσιμο είναι να γνωρίζετε τα εξής:
- αν η απαλλαγή είναι σταθερό ποσό ή ποσοστό,
- αν εφαρμόζεται ανά περιστατικό ή μία φορά μέσα στο έτος,
- σε ποιες καλύψεις ισχύει και σε ποιες όχι,
- αν μπορεί να μειωθεί ή να εξαγοραστεί με διαφορετικό ασφάλιστρο.
Δείτε επίσης τους περιορισμούς που δεν σχετίζονται με την απαλλαγή. Μια ζημιά που εξαιρείται από το συμβόλαιο δεν αποζημιώνεται επειδή απλώς επιλέξατε χαμηλή ή μηδενική απαλλαγή. Η οδήγηση από μη δηλωμένο ή μη νόμιμο οδηγό, η χρήση του οχήματος διαφορετικά από ό,τι προβλέπεται ή η καθυστέρηση στη δήλωση του περιστατικού μπορούν να επηρεάσουν την κάλυψη.
Μην μπερδεύετε την απαλλαγή με την εξαίρεση
Οι δύο έννοιες ακούγονται παρόμοιες, αλλά είναι διαφορετικές. Η απαλλαγή σημαίνει ότι η ζημιά καλύπτεται, όμως ένα μέρος της παραμένει δική σας ευθύνη. Η εξαίρεση σημαίνει ότι το συγκεκριμένο περιστατικό δεν περιλαμβάνεται στην κάλυψη, άρα δεν γεννά δικαίωμα αποζημίωσης.
Αυτή η διαφορά έχει μεγάλη πρακτική αξία. Στην πρώτη περίπτωση μιλάμε για κατανομή του κόστους. Στη δεύτερη, για όριο της ασφαλιστικής προστασίας. Γι’ αυτό ένα ασφαλιστήριο χρειάζεται να διαβάζεται ως σύνολο: καλύψεις, κεφάλαια, απαλλαγές, εξαιρέσεις και διαδικασία δήλωσης ζημιάς.
Στην Argyrakis Ασφάλειες πιστεύουμε ότι η σωστή ασφάλιση δεν ξεκινά από έναν αριθμό στην προσφορά, αλλά από μια καθαρή συζήτηση για το τι θέλετε να προστατεύσετε και τι μπορείτε να αναλάβετε σε περίπτωση ζημιάς. Προστατέψτε ό,τι πολυτιμότερο έχετε, επιλέγοντας όρους που καταλαβαίνετε και που σας στηρίζουν τη στιγμή που θα τους χρειαστείτε.
Γιάννης Αργυράκης
Ασφαλιστικός Σύμβουλος από το 1993
Γνώση, εμπειρία και υπεύθυνη προσέγγιση σε θέματα ιδιωτικής ασφάλισης
